Hasta Yakınlarının Ruhsal Durumları

Hasta Yakınlarının Ruhsal Durumları

Aile bir bütündür ve üyelerinden herhangi birinin başına bir şey gelmesi bütün aile içinde deneyimlenen bir travmadır. Dolayısıyla aileden herhangi bir üyeye bir hastalık teşhisi konması sadece bireyi değil bütün aileyi etkiler. Daha da önemlisi; ailesi, hastanın çok yakınları, arkadaş çevresi bu konuda sıkıntılarını dile getirmekten kaçınırlar.

 

Hasta yakınları, “bizim dinlenmeye hakkımız yok” gibi düşünceler içerisine girebilmektedirler. Oysaki bu durum öyle değildir. Aile ve sosyal destek çok önemli ve bu bireylerin de sağlıklı, kendilerine zaman ayırabilen bir noktaları olmalı ki hastaya daha iyi destek olabilsinler. Tüm ilgiyi hastaya yönlendirmek, kendini aşırı ihmal etmek, hastanın tedavi sürecinde yanında olabilmenizi de olumsuz etkiler. Bireyler kendilerine ne kadar iyi bakarlarsa, hastaya da o kadar destek olurlar. Bir hastalık tanısı konulduktan sonra, ailede ne gibi belirtiler görülür.

Hasta çok ciddi bir travma ile karşı karşıyaysa, şokun etkilerini ailede de görebilirsiniz. En başta inkar edebilir, öfkelenebilirler. İçinde bulunulan durum çok sonraları kabul görür. Bunun dışında şok evrelerinde ailede; depresyon görülebilmektedir. Eğer ölüm riski olan bir hastalıktan bahsediyorsak, bütün ailede depresyonu görmek çok yüksek bir orandadır. Öte yandan ailede suçluluk hissi oluşabilir. Aile üyeleri hastalıkla ilgili kendilerini suçlamaya başlayabilirler. “böyle yapmasaydık, şöyle olmayacaktı gibi.” Çaresizlik hissinde, özellikle tedavi süreci zor hastalıklarda aile üyelerinin ciddi bir panik haline girdiğini ve çaresizlik duygusuyla başa çıkmaya çalıştığını gözlemleriz. En önemlilerinden birisi de; kaybetme korkusudur. Nasıl ki hasta, hastalığıyla ilgili bir kaybetme korkusu yaşıyorsa, yakınları da onu kaybetmek gibi bir gerçekle yüzleşmiştir ve kaybetme korkusu da bu duyguyu yaşayanlar için son derece yıkıcıdır.

Yalnız kalma endişesi de özellikle ileriki yaşlardaki hastalarda gözlemlenebiliyor. Örneğin; çocukları uzaktaysa, bu korkuyu yoğunlukla görebiliriz. Hastalıklara bağlı olarak ekonomik düzenin de değişmesi stres yaratabilmektedir.

 

Hasta ailesinin de psikolojik destek alması oldukça normal ve gereklidir. Önce kendi ruhsal sağlığınızı koruyabilirseniz, sonra çevrenizdekilere olan faydanız daha sağlıklı olacaktır.

 

Psikolog Feza OKTAY